Khi mới bắt đầu học chơi Rubik 3×3, rất nhiều người cảm thấy “ngợp” vì nghe nói phải nhớ hàng chục, thậm chí hàng trăm công thức. Thực tế, nếu bạn áp dụng phương pháp giải từng tầng (Layer by Layer), số công thức Rubik 3×3 cơ bản cần nhớ là không nhiều. Chỉ với một vài công thức cốt lõi, bạn đã có thể giải hoàn chỉnh khối Rubik từ đầu đến cuối.
Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp các công thức Rubik 3×3 quan trọng nhất cho người mới, kèm giải thích rõ dùng trong bước nào, giúp bạn học đúng, nhớ lâu và áp dụng hiệu quả.
Ký hiệu xoay Rubik 3×3 cơ bản cần biết
Trước khi học công thức, bạn cần hiểu các ký hiệu xoay Rubik. Đây là “ngôn ngữ chung” trong tất cả các công thức Rubik 3×3.
R (Right): xoay mặt phải theo chiều kim đồng hồ
R’: xoay mặt phải ngược chiều kim đồng hồ
L (Left): xoay mặt trái theo chiều kim đồng hồ
L’: xoay mặt trái ngược chiều kim đồng hồ
U (Up): xoay mặt trên theo chiều kim đồng hồ
U’: xoay mặt trên ngược chiều kim đồng hồ
D (Down): xoay mặt dưới theo chiều kim đồng hồ
D’: xoay mặt dưới ngược chiều kim đồng hồ
F (Front): xoay mặt trước theo chiều kim đồng hồ
F’: xoay mặt trước ngược chiều kim đồng hồ
B (Back): xoay mặt sau theo chiều kim đồng hồ
B’: xoay mặt sau ngược chiều kim đồng hồ
Khi thấy ký hiệu có số 2 phía sau (ví dụ R2), nghĩa là xoay mặt đó 2 lần liên tiếp.
Công thức tạo dấu cộng trắng (tầng 1)
Ở bước làm dấu cộng trắng, người mới thường chưa cần dùng công thức cố định. Phần lớn thao tác là xoay linh hoạt để đưa mảnh cạnh trắng về đúng vị trí.
Tuy nhiên, có một công thức đơn giản thường dùng để xoay mảnh cạnh từ tầng trên xuống tầng dưới mà không phá cấu trúc:
F R U R’ U’ F’
Công thức này giúp đưa mảnh cạnh về đúng hướng trong một số trường hợp khó, rất hữu ích cho người mới tập làm quen.
Công thức đưa góc trắng về đúng vị trí (hoàn thành tầng 1)
Khi đã có dấu cộng trắng, bạn cần đưa các mảnh góc trắng xuống đúng vị trí để hoàn thành tầng 1.
Công thức cơ bản dùng nhiều nhất:
R U R’
Công thức này giúp đưa mảnh góc từ tầng trên xuống tầng dưới bên phải.
Nếu mảnh góc nằm bên trái, dùng công thức đối xứng:
L’ U’ L
Hai công thức này là nền tảng quan trọng, bạn sẽ sử dụng rất nhiều trong quá trình học Rubik.
Công thức giải tầng 2 (đưa mảnh cạnh vào giữa)
Tầng 2 là bước đầu tiên bắt buộc phải dùng công thức rõ ràng. Có 2 trường hợp chính: đưa mảnh cạnh sang trái hoặc sang phải.
Công thức đưa mảnh cạnh sang phải:
U R U’ R’ U’ F’ U F
Công thức đưa mảnh cạnh sang trái:
U’ L’ U L U F U’ F’
Chỉ cần nhớ đúng 2 công thức này, bạn có thể giải hoàn chỉnh tầng giữa mà không làm hỏng tầng 1.
Công thức tạo dấu cộng vàng (OLL cơ bản)
Sau khi giải xong tầng 2, mục tiêu đầu tiên ở tầng 3 là tạo dấu cộng vàng. Dù mặt vàng đang ở trạng thái nào (chấm, chữ L hay đường thẳng), bạn đều dùng chung một công thức sau:
F R U R’ U’ F’
Bạn có thể cần lặp lại công thức này từ 1 đến 3 lần để tạo được dấu cộng vàng hoàn chỉnh.
Công thức đưa cạnh vàng về đúng vị trí
Khi đã có dấu cộng vàng nhưng các cạnh chưa khớp màu với mảnh tâm, bạn dùng công thức hoán đổi cạnh:
R U R’ U R U2 R’ U
Công thức này giúp xoay vòng vị trí các mảnh cạnh vàng mà không phá dấu cộng.
Công thức đưa góc vàng về đúng vị trí
Ở bước này, bạn chỉ cần đưa các mảnh góc vàng về đúng chỗ, chưa cần đúng hướng.
Công thức cơ bản:
U R U’ L’ U R’ U’ L
Sau khi áp dụng, các mảnh góc sẽ nằm đúng vị trí tương ứng, dù mặt vàng có thể vẫn chưa hoàn chỉnh.
Công thức xoay đúng hướng góc vàng (bước cuối)
Đây là công thức “then chốt” giúp hoàn thành Rubik 3×3. Khi thực hiện, bạn chỉ xoay góc vàng mà không làm hỏng các phần đã đúng.
Công thức xoay góc vàng bên phải:
R’ D’ R D
Cách dùng:
– Giữ mảnh góc vàng cần xoay ở vị trí trước – phải – trên
– Thực hiện công thức R’ D’ R D nhiều lần cho đến khi góc đó đúng hướng
– Chỉ xoay mặt trên (U hoặc U’) để chuyển sang góc tiếp theo
Làm đúng thứ tự, Rubik sẽ được giải hoàn toàn.
Tổng hợp nhanh các công thức Rubik 3×3 cơ bản cho người mới
R U R’
L’ U’ L
U R U’ R’ U’ F’ U F
U’ L’ U L U F U’ F’
F R U R’ U’ F’
R U R’ U R U2 R’ U
U R U’ L’ U R’ U’ L
R’ D’ R D
Chỉ cần nắm vững những công thức này, bạn đã đủ khả năng giải Rubik 3×3 theo phương pháp cơ bản.
Các công thức Rubik 3×3 cơ bản cho người mới học chơi không hề nhiều như bạn tưởng. Điều quan trọng không phải là học thuộc thật nhanh, mà là hiểu công thức dùng trong bước nào và vì sao phải dùng nó. Khi kết hợp công thức với luyện tập đều đặn, bạn sẽ sớm giải Rubik một cách tự nhiên, không cần nhìn hướng dẫn. Từ nền tảng này, việc học các phương pháp nâng cao sau này cũng sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.